citaat uit: vuurtoren

Uit: Vuurtoren
Van: Venero Armanno

p.315-319

“Waarom heb je me teruggenomen”, vroeg ik. “Waarom heb je me Gabriella vergeven?”
“Je bedoelt Sandy”, corrigeerde ze, “Sandy en Gabriella”.
“Ja”, zei ik.
Ze zette haar zonnebril van vijf dollar af die ze ergens bij een benzinepomp had gekocht, opdat ik haar ogen kon zien. Ze glimlachte niet en probeerde de vraag niet te verzachten. Ze staarde naar de blauwgroene horizon terwijl er vakantievierders in wijde broeken en kleurrijke shirts en met grote zonnehoeden op voorbijliepen, de meeste met een tijdschrift of de zaterdagskrant in de hand.
“Vanwege alles wat we samen hebben.”
“Is dat alles?”
“Is het niet genoeg?”
Ik knikte, maar Irina dacht er nog wat langer over na. Ze was soms zo serieus dat ik me niet kon voorstellen hoe ze eruit zag, als ze lachend of zingend of sexy op een podium danste of verstoppertje of ik-zie-ik-zie-wat-jij-niet-ziet speelt met haar dochters.
“Vanwege de manier waarop je voor me zorgde toen ik Julian destijds verliet. Het was beroerd om met mij te moeten leven, maar je stond toe dat ik bleef. Je zei nooit: maar je beloofde een week, hooguit twee weken te blijven. Weet je wat ik op een dag vond? Ik vond een noodadressenlijst. Kun je je dat stomme ding nog herinneren? Je had altijd een A’4tje bij je dat je in vieren vouwde en dat was je boodschappenlijstje, en je aantekeningen stonden erop en je nieuwe adressen en alle nieuwe telefoonnummers die je tegenkwam. Je had het verscheurd en de vorige ook en die daarvoor. Toen ik naar iets op zoek was dat ik nergens kon vinden zag ik ze tussen het vuilnis liggen. Ik was nieuwsgierig. Ik legde al die stukjes aan elkaar en zag dat het allemaal rijen meisjesnamen waren. Je vrijdag- en zaterdagavondmeisjes van La Notte. God weet wie het allemaal waren. Sharon, Shauna, Joan, Jane, ik verzin maar wat, want ik weet het niet meer. We kenden elkaar nog maar zo kort, we waren niet eens uit dat grote appartement geschopt en toch gooide je al die namen en telefoonnummers al weg. Weet je het nog? Kun je je herinneren dat je besloot ze allemaal weg te gooien?”
Ik kon me er niets van herinneren. Helemaal niets. Ik kon me het moment niet herinneren dat ik Irina had verkozen boven een heerlijk leven van vrije, bandeloze, jeudige, dronken leegte. Het was domweg gebeurd. Ze oordeelde gunstig over me vanwege iets dat zo eenvoudig was geweest dat ik het me niet eens kon herinneren.
“Ik heb je vergeven omdat ik nooit de dag zal vergeten dat je thuiskwam in dat kleine flatje waar we woonden, wat was het, drie jaar later, en toen hadden we vaak ruzie en bespraken we zelfs of we niet beter uit elkaar konden gaan en toen vertelde ik je dat ik zwanger was. Je glimlachte en vervolgens lachte je en toen deden we het op de grond en je bezorgde me verschrikkelijke schroeiplekken door de vloerbedekking en vrijwel meteen toen je klaarkwam, zei je: “Dit is geen plek voor een kind, we hebben een huis nodig met een tuin in een straat vol bomen,” en dat hebben we toen gezocht. Je hebt me geweldig aan het lachen gemaakt. En toen ik erachter kwam dat het een tweeling was, keek je gelukkiger dan ooit. En toen ik erachter kwam dat het meisjes waren, stonden je ogen vol tranen. Ik zag ze gewoon opwellen. Dacht je dat ik dat kon vergeten, Sam?”
De pont werd achtervolgd door zeemeeuwen. Er liepen er een paar brutaal tussen de kinderen en vakantiegangers door over het dek. Ze waren allemaal op voedseljacht. Ik zag hoe Lara er eentje probeerde te pakken, en die meeuw rende weg, pikte een windvlaag op en zweefde met vrijwel onbewogen vleugels elegant weg.
“Ik vergaf je omdat je een verleden hebt, net als ik, en omdat je mijn bezit niet bent: en je gedachten en dromen zijn mijn bezit al evenmin, want niets in het leven is eenvoudig, behalve ophouden met liefhebben en doen of je dood bent en dat heb jij niet gedaan, hoe moeilijk het ook is om een restaurant te runnen en drie kinderen op te voeden en je vrouw zo ongelukkig te zien omdat ze niet weet wat ze anders kan behalve vrouw en moeder zijn. Weet je hoeveel van mijn vriendinnen een man hebben die zo dood als een pier is? Kun je je voorstellen wat ze mij over hun mannen vertellen?” Irina schudde haar hoofd. “En dan nog iets. Nog iets dat ik je moet vertellen.”
“Wat?”
“Ik heb je vergeven vanwege Gabriella. Omdat je wilde dat Sandy Gabriella was. Goed. Ik ben niet blij met wat er is gebeurd of dat je het probeerde te verbergen, maar ik probeer het te begrijpen. Ik probeer het evenzeer te begrijpen als jij. Ik heb je vergeven omdat je je Gabriella herinnert en nog steeds van Gabriella houdt, omdat je haar herinnering koestert en je haar alle goeds toewenst. Kijk je nooit rond, Sam, om je dan af te vragen wat alle anderen bezielt? Neem mij nou. Ik was elf jaar lang getrouwd met Julian, en ik was jong en beïnvloedbaar, dat klopt. Maar niet zo jong als jij toen Gabriella verdween; en toen het tijd was om hem kwijt te raken, toen heb ik dat gedaan, zomaar. Ik heb hem weggegooid. Ik heb hem uitgegumd. En dat was eenvoudig, want dat doen alle mensen, ze gebruiken anderen en gummen ze dan uit, zomaar, zeg niet dat het niet waar is. Na elf jaar samenzijn, wiste ik hem uit en vergat hem. Als mensen klaar zijn met elkaar, dan maken ze zich los, draaien zich om en herhalen woorden en clichés die ze uit Amerikaanse talkshows hebben opgepikt over loslaten en elkaar vrijlaten, maar feitelijk verhullen ze het feit dat ze het echt niet kan shcleen. O, het kan ze natuurlijk wel wat schelen, het zit ze wel dwars dat ze iemand kwetsen, iets heftigs als een vriendschap zien mislukken is altijd pijlijk, maar als het zover is dat ze weg willen, dan gaan ze. Wat moeten ze anders? En degenen die wordt achtergelaten, die wordt gewoon achtergelaten. Die kan er niemand opaanspreken dat hij wordt opengereten.
Elke belofte die zijn of haar geliefde ooit heeft gedaan blijkt niets waard. Alles wat ze ooit van zichzelf weerspiegeld hebben gezien in het gezicht van die geliefde lijkt een gruwelijke botte leugen. Als ze nadien de woorden: “ik hou van jou” horen, verstaan ze: “Ik ga jou uitvreten.” De menselijke natuur is begerig en wreed en als mensen vertrekken is dat omdat ze binnen hebben wat ze wilden en verder nergens meer belang bij hebben, of ze zien iets beters in het verschiet en willen dat of vertrekken domweg omdat het ze te zwaar valt om langere tijd van iemand te houden. Ik heb je vergeven omdat je liefde voor Gabriella bleef bestaan en omdat ik Julian met een enkel gebaar heb afgedankt. Jij hebt jaren- en jarenlang om dat meisje getreurd en ik heb mezelf er geluk mee gewenst dat ik zo snugger was om een opgebruikte echtgenoot af te danken. Ik weet dat je van Gabriella hebt gehouden. Ik weet dat ik nooit van Julian heb gehouden. Goed. Daarom heb ik je vergeven. Ik heb je vergeven omdat Sandy wat jou betrof Gabriella was en Gabriella was Sandy en je kon je emoties niet meer in bedwang houden. Als Julian in de stad is en ik drink ergens een kop koffie met hem denk ik uitsluitend dat hij er zo gerimpeld uitziet en dat iemand eens tegen hem zou moeten zeggen dat hij zijn neushaar moet knippen en dat het niet mee zal vallen voor een vrouw om bemind te worden door zo’n trage, oude Spaanse stier.”
Ik grijnste naar Irina, maar hield daar snel mee op, want haar grap was niet als grap bedoeld, ze meende het.
“het punt is, dat ik je benijd. Echt waar. Niemand krijgt garanties, Sam. Ik heb je vergeven omdat je misschien eeuwig van mij kunt houden als je eeuwig van Gabriella blijkt te kunnen houden. En als je niet zo lang van mij kunt houden, dan geloof ik, geloof ik echt, dat je tenminste wel zo lang van Nathalie en Annie en Lara kunt houden. Wat verlangt een vrouw en moeder nog meer van haar man? Wat zou ik verder nog willen? Wat denk je dat ik ooit verder nog te wensen zou hebben?”
De eerste grijs-groene-bruine omtrekken van het eiland begonnen in de verte op te doemen, achter de breed uitwaaierende zee.
“Nou, één ding, Sam. Er is één ding dat ik verlang. Lieg nooit meer tegen me. Als je Gabriella Zazo hier aantreft en je houdt genoeg van haar om haar te begeren, echt te begeren, zeg dat dan. Dat is alles, oké?”
“Oké.”